Zaćma – jak wygląda choroba

Zaćma objawia się widzeniem jak za mgłą lub matową szybą. Może powodować problemy z czytaniem, prowadzeniem samochodu czy rozpoznawaniem, szczególnie z daleka, szczegółów. Rozwija się zazwyczaj powoli i początkowo nie daje o sobie poznać, jednak kwestią czasu jest wpływ przymglenia na codzienną jakość życia.

Początkowo przymglenie soczewki, choć pogarsza stopniowo ostrość wzroku, nie jest zauważane przez pacjentów.  Tylko regularne wizyty u okulisty pozwolą na kontrolowanie postępu choroby i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

Najczęściej zaćma spowodowana jest zmianami struktury soczewki wynikającymi z wieku. Może jednak do niej dość w skutek urazu lub współtowarzyszących chorób ogólnych (np. cukrzyca), innych chorób oczu (np. zapalenia błony naczyniowej, jaskra) lub w skutek stosowania niektórych leków (np. długotrwale przyjmowane leki steroidowe).

okulista

Czynniki ryzyka rozwoju zaćmy

  • wiek,
  • cukrzyca,
  • nadmierna ekspozycja na światło słoneczne,
  • palenie papierosów,
  • otyłość,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • urazy i stany zapalne oka,
  • wcześniejsze zabiegi okulistyczne,
  • długotrwałe przyjmowanie sterydów,
  • nadużywanie alkoholu.

 

zaćma

Objawy zaćmy

  • przymglone, zamazane, przygaszone widzenie;
  • pogorszenie ostrości wzroku, szczególnie o zmierzchu lub w nocy;
  • pogorszenie widzenia przy mocnym oświetleniu, słonecznej pogodzie;
  • objaw halo – rozmyte pierścienie wokół źródeł światła;
  • częste nieskuteczne próby zmiany okularów lub soczewek kontaktowych;
  • pogorszenie rozpoznawania barw;
  • podwójne widzenie w jednym oku.
chore oko

Leczenie zaćmy

Początkowo dopasowanie odpowiednich okularów lub oświetlenia pozwala na dobre funkcjonowanie, jednak z czasem konieczna okazuje się być operacja usunięcia zmętniałej soczewki.

Usunięcie zaćmy jest najczęściej wykonywaną operacją na świecie. W Polsce wykonuje się około trzech tysięcy zabiegów na milion mieszkańców rocznie.

W pewnym momencie postępujące przymglenie soczewki zaczyna stanowić problem dla pacjenta, objawy wymienione powyżej nasilają się, a zapisywanie kolejnych okularów nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Jest to sygnał dla chorego i lekarza by rozważyć operację usunięcia zaćmy. Podczas wizyty okulista oceni stan narządu wzroku i w porozumieniu z pacjentem zaproponuje najlepszą formę leczenia.

Wymiana soczewki na sztuczną jest zabiegiem o niskim ryzyku powikłań, wykonywanym zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym (przy braku przeciwwskazań) i  coraz częściej w trybie ambulatoryjnym (pacjent po zabiegu idzie do domu z zaplanowanymi dalszymi kontrolami).

operacja zaćmy

Jak przygotować się na wizytę u okulisty?

Warto zrobić listę niepokojących objawów  przedstawić ją lekarzowi. Spisz choroby, na które cierpisz oraz leki, które przyjmujesz. Bardzo pomocna jest ewentualna wcześniejsza dokumentacja medyczna, szczególnie okulistyczna. Wypisy ze szpitala, odpisy z kartoteki innych poradni, recepty okularowe – zabierz je ze sobą.
Warto wziąć też wszystkie okulary, których używasz, zarówno do czytania, jak i patrzenia w dal czy prowadzenia samochodu.

Przyjdź na badanie z osobą towarzyszącą – pamiętaj, że często badanie okulistyczne przebiega z zakropleniem oczu, co może wpływać na ostrość wzroku do kilku godzin po badaniu, odradzamy wtedy np. prowadzenie samochodu. Osoba towarzysząca pomoże też wszystko zapamiętać i zrozumieć.

Zaćma to przymglenie normalnie przejrzystej soczewki. Wg Światowej Organizacji Zdrowia jest najczęstszą przyczyną upośledzenia wzroku. U ok. 50% populacji po 75 r.

okulary

Zapobieganie zaćmie

Na chwilę obecną medycyna nie pozwala na zapobieganie rozwojowi zaćmy. Rutynowe, okresowe kontrole okulistyczne, podczas których lekarz oceni stan soczewki, ostrość wzroku oraz zaplanuje odpowiednie leczenie pozwolą na zminimalizowanie negatywnego wpływu postępującej zaćmy na komfort życia pacjenta. Rzucenie palenia, zapobieganie innym chorobom sprzyjającym zaćmie, odpowiednia ilość ruchu i aktywności fizycznej, unikanie promieniowania słonecznego oraz zbilansowana i zdrowa dieta są ważnymi czynnikami w walce o zdrowie oczu.

dr n. med. Michał Poniński

lekarz okulista w Gabinetach Lekarskich Grochowska 9