Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD) jest to choroba centralnej części siatkówki, tzw. plamki w tylnej części oka. Plamka zdrowego oka odpowiada za najostrzejsze widzenie, dlatego jest tak ważna. Zwyrodnienie plamki dotyczy osób starszych i nieleczone może prowadzić do uszkodzenia widzenia centralnego.

Pierwsze objawy to pogorszenie widzenia, szczególnie przy czytaniu, krzywienie się linii i liter. W bardziej zaawansowanych stadiach choroby pojawia się plama w centrum pola widzenia, co uniemożliwia czytanie i rozpoznawanie twarzy. Choroba ta nie prowadzi jednak do całkowitej utraty wzroku, nawet w późnym stadium chorzy potrafią się samodzielnie poruszać.

Podstawowym narzędziem do diagnostyki AMD jest badanie dna oka oraz badanie OCT (optycznej koherentnej tomografii). Zdarza się, że do potwierdzenia rozpoznania należy wykonać również angioOCT lub inwazyjne badanie angiografii fluoresceinowej – dokładnych zdjęć tylnej części oka po podaniu środka kontrastowego. Do samokontroli chory może sam kontrolować swoje oko przy użyciu tzw. testu Amslera – siatki narysowanej na papierze, za pomocą której można monitorować stopień krzewienia się linii.

Wyróżniamy dwie odmienne postaci choroby: suchą i wysiękową (pot. mokrą).

Postać sucha postępuje wolno, jednak nie ma skutecznego leczenia. Istnieje jedynie możliwość poprawy jakości życia poprzez wszczepienie soczewki plamkowej co poprawia ostrość widzenia do bliży. Może tu dojść do zaniku warstw siatkówki lub postać ta może ewoluować do postaci wysiękowej. Dlatego w tej postaci najważniejsza jest stała kontrola okulistyczna.

Postać wysiękowa AMD podlega leczeniu. W plamce tworzy się błona zbudowana z nieprawidłowych naczyń, z których przeciek powoduje narastanie płynu w siatkówce, krwotoków i ostatecznie wytworzenia się blizny. Istotne znaczenie w podjęciu leczenia wysiękowego AMD ma czas. Skuteczną formą leczenia są zastrzyki (antyVEGF), podawane do oka w różnych odstępach czasowych. Na początku leczenia może być to nawet 7 zastrzyków rocznie. Leczenie może trwać wiele lat i ma na celu zatrzymanie procesu chorobowego, dlatego tak ważne jest, aby zacząć je jeszcze przy dobrej ostrości wzroku. Krótki zabieg wstrzyknięcia leku do tylnej części oka odbywa się na sali operacyjnej lub zabiegowej. Zakończenie leczenia zastrzykami następuje najczęściej, gdy dochodzi do wytworzenia  się blizny.W zaawansowanej postaci wysiękowego AMD opcją leczenia jest dobór odpowiednio dobranych okularów/lupy.

dr Karolina Starkowska