Gorączka niejedno ma imię, może być objawem ząbkowania u dziecka, błahej infekcji wirusowej, ale również pierwszym objawem choroby zagrażającej życiu małego pacjenta.
Podejmując walkę z gorączką powinniśmy zapoznać się z definicją prawidłowej temperatury ciała:
  • 35,5–37,50 stopni C – gdy temperatura mierzona jest w ustach
  • 36,6–38,00 stopni C – gdy temperatura mierzona jest w odbycie
  • 35,8–38,00 stopni C – gdy temperatura mierzona jest w uchu: ucho-błona bębenkowa
  • 34,7–37,30 stopni C – gdy temperatura mierzona jest w dole pachowym

O gorączce u dziecka można mówić w przypadku temperatury powyżej 38 stopni C, o wysokiej gorączce przy temperaturze powyżej 39 stopni C (do temperatury mierzonej w odbytnicy należy dodać 0,5 stopnia C, w ustach 0,3 stopnia C).

Leczenie:
O ile stan podgorączkowy u dziecka często działa korzystnie, pobudzając układ odpornościowy, o tyle już sama gorączka osłabia organizm, dlatego należy ją obniżać (w pewnych sytuacja u dzieci stosujemy również leki przeciwgorączkowe w przypadku stanu podgorączkowego np. drgawki gorączkowe w przeszłości).

W pierwszej kolejności obniżamy temperaturę ciała stosując leki przeciwgorączkowe.
Leki przeciwgorączkowe u dzieci dawkuje się ze względu na masę ciała, pamiętajmy jednak, że lek nie podziała jeśli nie podamy go w odpowiedniej dawce.

Najczęściej na preparatach zapisane są przedziały wagowe i dawki leków, ale bardziej dokładną metodą jest dawkowanie leków precyzyjnie na kg masy ciała.

  • Paracetamol doustnie 10-15 mg/kg mc/kg na dawkę
    (maksymalna dawka jednorazowa 1000mg) co 4-6 h
    (maksymalna dawka dobowa 60 mg/kg mc)
  • Paracetamol doodbytniczo 20-25 mg/kg na dawkę
    (maksymalna dawka jednorazowa 1000mg) co 6-8 h
    (maksymalna dawka dobowa 60 mg/kg mc)
  • Ibuprofen  doustnie i doodbytniczo 10 mg/kg mc na dawkę co 6-8 h.
    (maksymalna dawka dobowa 40 mg/kg mc )

Jak obliczyć odpowiednią dawkę leku?

Jeżeli np. mały pacjent waży 8 kg to:

  • Ibuprofenu powinien otrzymać 8 x 10 mg= 80 mg
  • Paracetamolu doustnego  8x 15 mg= 120 mg
  • Paracetamolu doodbytniczego 8 x 25 mg=200 mg

Preparaty przeciwgorączkowe lepiej stosować w postaci bardziej stężonej- musimy podać wówczas mniejszą objętość leku.

Ibuprofen występuje w pod nazwą handlową, np. Ibum forte; Nurofen forte; Mig dla dzieci forte
W preparacie forte mamy 200 mg leku w 5 ml syropu (w preparacie mniej stężonym mamy 100 mg leku w 5 ml ), tzn. że ważący 8 kg maluch musi otrzymać 80 mg ibuprofenu.

Układamy proporcję:
200 mg – 5 ml
80 mg – x
x= 2 ml preparatu forte – tyle należy podać dziecku

100 mg – 5 ml
80 mg – x
x = 4 ml preparatu zwykłego

Preparaty Paracetamolu i Ibuprofenu można stosować naprzemiennie celem intensyfikacji leczenia, wówczas odstęp między preparatami to 3-4 h.
Czyli np. naszemu maluchowi narośnie temperatura po raz pierwszy około godziny 20.00 – wówczas leki podajemy w schemacie:
20.00 – Ibuprofen                      24.00- Paracetamol
4.00 – Ibuprofen                        8.00 -Paracetamol
12.00- Ibuprofen                        16.00 – Paracetamol

Takie przerwy zapewniają zachowanie bezpiecznego odstępu między lekami.
Dodatkowo w warunkach domowych po podaniu leków przeciwgorączkowych możemy zastosować tradycyjne metody obniżania temperatury:
  • kąpiel w letniej wodzie ( temp wody niższa od temp ciała o 2 stopnie ) przez około 10-15 minut
  • wilgotne okłady na czoło
  • wilgotne okłady na pachwiny; pachy; kark
  • pojenie chłodnymi płynami
  • unikanie przegrzewania dziecka, dziecka nie należy zbyt grubo ubierać, a pomieszczenie w którym przebywa pacjent powinno być regularnie wietrzone z utrzymaną stałą temperaturą około 20 stopni

 

W przypadku podwyższonej temperatury u dziecka zawsze należy obserwować dziecko i zwrócić uwagę na jego zachowanie, a w szczególności na takie aspekty:
  1. Każde dziecko z podwyższoną temperaturą ciała może być drażliwe, ale utrzymująca się drażliwość lub nieukojony płacz dziecka albo jego nasilona ospałość, senność lub trudność w wybudzeniu powinny wzbudzić czujność. Najczęściej apatia w przypadku dzieci mija po obniżeniu temperatury ciała.
  2. Kolejnym aspektem jest reakcja na leki przeciwgorączkowe, temperatura powinna obniżać się po podaniu leków, im wyższa temperatura, tym spada wolniej i musimy zastosować zarówno metody farmakologiczne (leki przeciwgorączkowe) jak i fizykalne (np. zimne okłady) do jej obniżenia. Jeżeli temperatura nie ulega obniżeniu po podaniu leków przeciwgorączkowych w prawidłowych dawkach, istotna jest konsultacja lekarska.

 

Powinno się zwrócić uwagę na kilka spraw:

  • Czy Twoje dziecko przyjmuje płyny w wystarczającej ilości? Jeżeli maluch pije w tym stanie mniej niż zwykle powinien być oceniony przez lekarza, bo nawet przy błahej infekcji wirusowej groźne dla dziecka będzie samo odwodnienie
  • Należy zwrócić uwagę na ilość, zapach i wygląd oddawanego moczu przez dziecko, zmniejszona może towarzyszyć odwodnieniu, brzydki zapach bądź wzmożone zabarwienie może sugerować zakażenie w układzie moczowym. Szczególnie powinniśmy zwrócić uwagę na mocz w przypadku braku innych objawów infekcji u dziecka, będących możliwą potencjalną przyczyną gorączki np. katar, kaszel.
  • Czujność u rodziców powinny wzbudzić jakiekolwiek zmiany skórne bądź wysypka, jeżeli na skórze malucha pojawiają się drobne kropeczki bądź plamy nieblednące pod wpływem ucisku NATYCHMIAST skontaktuj się z lekarzem
  • Niepokój powinien wzbudzić przyspieszony oddech u dziecka, nie uspakajający się po podaniu leków przeciwgorączkowych. Jeżeli dziecko ,,ciężko oddycha” powinno być zbadane przez lekarza.
  • Gorączka jest bardziej niebezpieczna im młodsze dziecko, dlatego rodzice maluchów <6 m-ca życia zawsze w trybie natychmiastowym powinni zgłosić się do lekarza w razie pojawienia się wysokiej temperatury.
  • Pamiętajmy, że zbyt ciepłe ubranie, energiczna zabawa, intensywny płacz również mogą zawyżać pomiary. W takiej sytuacji wyeliminujmy takie czynniki i ponownie zmierzmy temperaturę.
  • Pilnej konsultacji lekarskiej wymaga również gorączka utrzymująca się powyżej 3 dób.

dr Dagmara Smektała

2017/06/20|