Co to jest dyskopatia lędźwiowa?
Dyskopatia lędźwiowa oznacza chorobę krążków międzykręgowych odcinka lędźwiowego kręgosłupa polegającą na ich fizycznym uszkodzeniu struktury, częstemu przemieszczeniu materiału krążka oraz zmniejszeniu jego wysokości. Uszkodzenie krążka międzykręgowego uruchamia – jak w efekcie domina – kaskadę postępujących po sobie zmian chorobowych sąsiadujących struktur kręgosłupa: stawów międzywyrostkowych, mięśni, więzadeł i korzeni nerwowych. Choroba najczęściej występuje na połączeniu ruchomego i zagiętego kręgosłupa lędźwiowego ze sztywną miednicą.

Jakie są objawy dyskopatii lędźwiowej?
Ze względu na powtarzające się, podobne u różnych zmiany patologiczne kręgosłupa, bóle kręgosłupa układają się często w typowe wzorce – zespoły objawowe:

  • ból dyskogenny – ból tylko w okolicy lędźwiowej bez promieniowania do pośladków i kończyn dolnych związany z uszkodzeniem struktury krążka międzykręgowego
  • rwa kulszowa – ból wywołany uciskiem korzeni tworzących nerw kulszowy. Ból odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z promieniowaniem do kończyny dolnej zgodnie z sygnałami prowadzonymi przez nerw kulszowy – wzdłuż tylnej i bocznej powierzchni uda i goleni, bardzo często do stopy. Często występuje dodatkowo uczucie mrowienia lub osłabienia siły mięśniowej. Pogorszenie przy kichaniu, kaszlu, dłuższym staniu lub chodzeniu
  • rwa udowa – ból wywołany uciskiem korzeni tworzących nerw udowy. Ból odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z promieniowaniem do kończyny dolnej zgodnie z sygnałami prowadzonymi przez nerw udowy – wzdłuż przedniej powierzchni uda i goleni – nie promieniuje do stopy. Często występuje dodatkowo uczucie mrowienia lub osłabienia siły mięśniowej. Pogorszenie przy kichaniu, kaszlu, dłuższym staniu lub chodzeniu.

Powyższe zespoły objawowe najczęściej są skutkiem ucisku mechanicznego przez uszkodzony krążek międzykręgowy oraz przez przerośnięte struktury kostne i włókniste kręgosłupa. Drażnienie mechaniczne nerwów wywołuje stan zapalny, który sam w sobie stanowi także jedną z głównych przyczyn bólu.

  • stenoza lędźwiowa – ból lędźwi z promieniowaniem do obu kończyn dolnych, często z ich osłabieniem, ograniczeniem możliwości stania i chodzenia. Pojawia się chromanie neurogenne – typowo zawsze np. po 5-20 minutach chodzenia lub stania „nogi robią się jak z waty”, często osoba chora przyjmuje pozycję pochyloną do przodu – w trakcie odpoczynku lub podczas stania i chodzenia – podpiera się na kulach lub balkoniku, w łóżku leży na boku w wymuszonej pozycji embrionalnej. Niemożliwe jest leżenia proste na plecach
  • zespół stawu miedzywyrostkowego – skutek zapalenia tkanek stawu i zwyrodnienia chrząstki stawowej. Ból odcinka lędźwiowo-krzyżowego zlokalizowany tylko w okolicy grzbietu, ewentualnie dodatkowo promieniujący tylko do pośladka lub bocznej powierzchni uda, bez promieniowania poniżej kolana. Ból nasila zmiana pozycji, przeprost i rotacje tułowia. Przyczyną są zmiany przeciążeniowe i zwyrodnieniowe stawów międzywyrostkowych kręgosłupa – podobnie jak przypadku rwy kulszowej i udowej często występuje zapalenie. Ból pogarsza się po schylaniu się, dźwiganiu, siedzeniu w niedbałej pozycji.

dr Piotr Staszczuk
ortopeda