Podejmowanie decyzji.
Po usłyszeniu propozycji całkowitej endoprotezoplastyki stawu biodrowego warto przemyśleć problem, zapoznać się ze szczegółami proponowanego leczenia – rozważyć wszystkie za i przeciw.

Wskazania
Istnieją dwie strategie ustalania wskazań do endoprotezoplastyki stawu biodrowego:

  • strategia klasyczna – przywracania funkcji stawu biodrowego
  • strategia nowoczesna – zachowania funkcji stawu biodrowego

Klasycznie – ortopeda proponuje endoprotezoplastykę stawu biodrowego pacjentom z kompletnie zniszczonym stawem biodrowym – pacjentom którzy:

  • regularnie, codziennie lub kilka razy w tygodniu zażywają leki przeciwbólowe (paracetamol, diklofenak, ketoprofen, tramadol, fentanyl)
  • budzą się w nocy ze względu na ból stawu biodrowego
  • mają ograniczoną wydolność chodu do kilkudziesięciu – kilkuset metrów
  • chodzą o kulach lub z balkonikiem
  • nie potrafią sprawnie ubrać butów, założyć skarpetki, obciąć paznokci u stóp
  • ze względu na ból nie mogą siedzieć na niższych siedziskach
  • nie dają rady wejść sprawnie po schodach lub np. do autobusu / tramwaju / wanny (trzymają się poręczy, idą krokiem dostawnym)
  • mają zły wynik w skalach jakości życia np. WOMAC

Nowocześnie – coraz częściej ortopeda proponuje endoprotezoplastykę stawu biodrowego w sytuacji, gdy postęp choroby jest zdecydowanie widoczny, leczenie operacyjne jest nieuniknione ze względu na stopień uszkodzeń i silne dolegliwości, ale:

  • nie występuje jeszcze konieczność chodzenia o kulach
  • pacjent nie prowadzi fotelowo-łóżkowego trybu życia
  • nie występują jeszcze znaczne przykurcze stawowe oraz duże ograniczenia ruchomości

Dzięki endoprotezoplastyce wykonanej w idealnym momencie można uniknąć sytuacji dojścia do bardzo dużej niesprawności ruchowej, często utraty pracy i rezygnacji z hobby.

Przeciwwskazania – kiedy nie operować?
Decyzję o odstąpieniu od leczenia operacyjnego podejmuje się w sytuacji, gdy istnieje zbyt duże ryzyko okołooperacyjne lub istnieje brak możliwości współpracy z pacjentem w okresie rehabilitacji pooperacyjnej.

Endoprotezoplastyki – jako sposobu leczenia zmian destrukcyjnych stawu biodrowego – nie powinno wykonywać się szczególnie w sytuacji:

  • obecności ogniska zakażenia (np. zęby, migdałki, zatoki przynosowe, przewód pokarmowy, układ moczowo-płciowy)
  • uszkodzenia skóry lub rany przewlekłej na ciele pacjenta
  • obniżonej odporności (w trakcie lub w okresie rekonwalescencji po infekcji dróg oddechowych)
  • zbyt dużego ryzyka związanego z utratą krwi podczas operacji
  • uczulenia na materiały, z których zbudowane są implanty
  • zbyt małego potencjału gojenia tkanek lub zbyt dużego ryzyka wystąpienia zakażenia, np. w przypadku nieustabilizowanej cukrzycy, aktywnie leczonej choroby nowotworowej, stosowania niektórych leków reumatologicznych, w sytuacji niedożywienia, istotnej niedokrwistości

Realistyczne oczekiwania – czego się spodziewać po operacji?

Większość osób po operacji odczuwa zdecydowaną poprawę w zakresie bólu – powraca możliwość normalnego chodu i wykonywania codziennych czynności. Należy pamiętać, że nawet podczas zwykłych czynności dnia codziennego zastosowany implant ulega naturalnemu zużyciu, co może spowodować konieczność jego operacyjnej wymiany. Z tego też tytułu większość ortopedów po operacji odradza swoim pacjentom uprawianie takich sportów jak:

  • bieganie
  • jogging
  • zespołowe sporty kontaktowe
  • podskakiwanie, itd.

Dozwolone i możliwe jest uprawianie m.in. chodu fitnessowego, pływania, trekkingu, kolarstwa turystycznego i rekreacyjnego, tańca, itp.

Zachowanie racjonalnych zasad bezpieczeństwa pozwala na dużą, wieloletnią trwałość efektu leczenia operacyjnego.

Na czym polega endoprotezoplastyka stawu biodrowego?
Operacja polega na rekonstrukcji – usunięciu zniszczonych elementów kostnych i chrzęstnych stawu i naprawie wymiennej z użyciem implantów odpowiadających budową i funkcją naturalnemu, zdrowemu stawowi biodrowemu. Operacja prowadzone w sposób małoinwazyjny, z zastosowaniem sprawdzonych, nowoczesnych endoprotez pozwalają na natychmiastowe pozbycie się bólu chorobowego, szybką rekonwalescencję i powrót do normalnego funkcjonowania.

Opis operacji
Po dezynfekcji skóry operowanej kończyny dolnej następuje obłożenie jałowe pola operacyjnego. W kolejnych etapach ortopeda po wykonaniu dojścia operacyjnego, uwidacznia chorobowo zmienione struktury stawu biodrowego. Po resekcji głowy i szyjki kości udowej następuje przygotowanie loży kostnych dla endoprotezy stawu biodrowego. Po określeniu rozmiaru implantów mocowana jest endoproteza. Operację kończy rekonstrukcja tkanek miękkich, warstwowy szew rany operacyjnej i założenie opatrunku jałowego.

dr Piotr Staszczuk, ortopeda

Zobacz więcej artykułów na temat endoprotezoplastyki stawu biodrowego